EUDR Nedir? AB’ye Kahve ve Mobilya Satış Rehberi

EUDR, Avrupa Birliği’ne (AB) kahve, kakao, çikolata, ahşap veya belirli mobilya ürünleri satan işletmelerin ürünün kaynağını belgeleyebilmesini isteyen bir düzenlemedir. Ürününüz kapsamdaysa 2026 bitmeden tedarikçi, üretim ülkesi, üretim alanı ve belge kayıtlarını toplamaya başlayın; eksik kayıt sevkiyatın beklemesine veya satışın durmasına yol açabilir.

EUDR nedir ve neden satışınızı etkiler?

EUDR, ürünün ormansızlaşmaya yol açmadan ve yasal şekilde üretildiğini gösterecek bilgilerin hazırlanmasını gerektiren AB düzenlemesidir. Düzenlemenin tam adı Avrupa Birliği Ormansızlaşmanın Önlenmesi Tüzüğü’dür. İşletme sahibi açısından anlamı şudur: AB’deki müşteriniz, gümrük süreci veya iş ortağınız yalnızca faturayı değil, ürünün nereden geldiğini de sorabilir.

Örneğin Türkiye’den Almanya’daki bir kafeye kavrulmuş kahve gönderen işletme; kahvenin hangi tedarikçiden alındığını, hangi ülkede üretildiğini ve gerekli durumlarda üretim alanını gösteren bilgileri düzenli biçimde sunabilmelidir. Benzer şekilde Fransa’daki bir müşteriye ahşap masa gönderen mobilya atölyesi, kullandığı ahşabın kaynağına ilişkin kayıtlarla karşılaşabilir.

Bu konu, ürün sayfanızda “doğa dostu” veya “sürdürülebilir” yazıp yazmamanızdan farklıdır. O ifadelerin nasıl kullanılacağı için AB’ye satışta çevre iddiası ve garanti kontrolü rehberine bakabilirsiniz. EUDR’de asıl mesele, reklam metni değil; tedarik zincirinizdeki ürün, belge ve üretim yeri bilgisinin geriye doğru izlenebilmesidir.

Hangi ürünler kapsamda olabilir?

Kahve, kakao, çikolata, ahşap ve bazı mobilya ürünleri kapsamda olabilir; fakat kesin cevap ürününüzün gümrükte kullanılan ürün sınıflandırma numarasına göre verilir. Bu nedenle “Ben küçük miktarda satıyorum” veya “Ben sadece internetten satış yapıyorum” demek tek başına kapsam dışında olduğunuz anlamına gelmez.

Düzenlemede sığır, kakao, kahve, palm yağı, kauçuk, soya ve ahşap ile bunlardan yapılan belirli ürünler yer alır. Bir çikolata markasının her ürünü, bir mobilyacının da her ürünü kendiliğinden aynı şekilde değerlendirilmez. Ürünün içeriği, malzemesi ve ürün sınıflandırması önemlidir.

• AB’ye paketli kahve, yeşil kahve veya kahve içeren belirli ürünler satıyorsanız ürünlerinizi kontrol edin.
• Kakao veya çikolata üretiyor, paketliyor ya da ihraç ediyorsanız her ürün grubunu ayrı değerlendirin.
• Ahşap sandalye, masa, dolap, dekorasyon ürünü veya yarı mamul gönderiyorsanız kullanılan malzemeyi ve satış ürününü kontrol edin.
• Kauçuk içeren belirli ürünleri AB’ye satıyorsanız kapsam sorgulaması yapın.
• Az sayıda sipariş gönderiyor olsanız bile kontrolü ihmal etmeyin; kapsamda ürünler için miktar ya da satış tutarı bakımından alt sınır bulunmaz.

İlk işiniz, AB’ye sattığınız veya önümüzdeki sezonda satmayı planladığınız ürünlerin bir listesini çıkarmaktır. Bu listeyi gümrük müşaviriniz veya bu konuda yetkin danışmanınızla görüşün. “Kapsamda mı?” sorusunun cevabını ürün bazında ve yazılı şekilde dosyalayın. Bir ürün için alınan cevap, başka bir ürün için otomatik cevap sayılmaz.

Son tarih 30 Aralık 2026 mı, 30 Haziran 2027 mi?

Tarih işletmenizin büyüklüğüne ve durumuna göre değişir: büyük ve orta ölçekli işletmeler için genel tarih 30 Aralık 2026, çoğu mikro ve küçük işletme için 30 Haziran 2027’dir. Ancak bugün 8 Ekim 2026 olduğundan, hangi tarihe tabi olursanız olun kayıt toplamayı ertelememek gerekir.

İşletme durumu	Genel uygulama tarihi	Bugün yapılacak iş
Büyük ve orta ölçekli işletmeler	30 Aralık 2026	Ürün listesini ve tedarikçi belgelerini hemen tamamlayın.
Belirli şartlardaki bazı küçük işletmeler	30 Aralık 2026	İşletmenizin istisna durumunu danışmanınızla teyit edin.
Çoğu mikro ve küçük işletme	30 Haziran 2027	Her yeni alışta kayıt düzenini şimdiden kurun.

“2027’ye kadar zamanım var” düşüncesi riskli olabilir. Çünkü tedarikçinizden geçmişe dönük üretim yeri veya yasal üretim belgesi istemek zaman alabilir. Özellikle birden çok çiftlikten, kooperatiften, ithalatçıdan veya ahşap tedarikçisinden ürün alıyorsanız, eksiklerin kapanması haftalar değil aylar sürebilir.

Küçük birincil üreticiler için, yani kendi ürettiği uygun kapsamlı ürünü satan bazı mikro veya küçük işletmeler için basitleştirilmiş bildirim imkânı bulunur. Bildirim, yetkili sisteme verilen resmi bilgi kaydıdır. Bu kolaylık her işletme ve her satış için geçerli değildir; şartlarınızı gümrük müşaviri veya ilgili danışmanla kontrol edin.

Bugün hangi kayıtları toplamaya başlamalısınız?

Her ürün partisi için ürünün ne olduğu, ne kadar olduğu, kimden alındığı, nerede üretildiği ve yasal kaynağını gösteren belgeleri aynı dosyada birleştirmelisiniz. Parti, aynı tedarikçiden aynı sevkiyatta gelen veya birlikte takip edilen ürün grubudur. Örneğin aynı gün gelen 20 çuval kahveyi ya da aynı kereste sevkiyatını ayrı bir kayıt olarak ele alabilirsiniz.

Gümrük müşaviriniz veya danışmanınız hangi belgenin sizin ürününüz için yeterli olacağını belirlemelidir. Ancak işletme içinde isteyeceğiniz temel bilgi listesi şimdiden belli olmalıdır:

1. Ürün bilgisi: Ürün adı, ürün türü, içeriği veya kullanılan ana malzeme, miktarı ve kendi ürün kodunuz.
2. Tedarikçi bilgisi: Doğrudan aldığınız firmanın adı, iletişim bilgisi, fatura ve teslim belgesi.
3. Kaynak bilgisi: Üretim ülkesi, mümkünse üretici veya çiftlik bilgisi ve üretim alanının yeri.
4. Üretim alanı bilgisi: Gerekli ürünlerde üretim yapılan alanın konum bilgisi. Küçük birincil üreticilerde bazı durumlarda alanı açıkça gösteren posta adresi kabul edilebilir.
5. Yasal üretim kanıtı: Ürünün üretildiği ülkedeki kurallara uygun şekilde üretildiğini destekleyen tedarikçi belgeleri.
6. Satış ve sevkiyat bağlantısı: Hangi kayıtlı ürünün hangi AB müşterisine, hangi sipariş ve sevkiyatla gönderildiği.

Bu listeyi tedarikçinize e-posta ile gönderin ve her yeni alışta aynı bilgileri isteyin. Telefon görüşmesinde verilen “merak etmeyin, ürün yerli” cevabı tek başına düzenli bir kayıt değildir. Bilgi geldiyse belgeyi saklayın, hangi ürünle ilgili olduğunu işaretleyin ve faturayla ilişkilendirin.

Tedarikçiniz üretim yeri bilgisini vermezse ne yapmalısınız?

Eksik bilgiyle AB’ye sevkiyat planlamayın; önce tedarikçiden yazılı bilgi ve belge isteyin, alamıyorsanız ürünün kapsamını ve satış kararını uzmanınıza danışın. Gerekli bilgiler toplanamıyorsa ilgili ürünün AB pazarına sunulmaması veya ihraç edilmemesi gerekebilir.

Bu durumda yapılacak en doğru iş, tedarikçiye net ve tekrarlanabilir bir talep göndermektir. “EUDR için belge lazım” demek yerine hangi ürün, hangi fatura ve hangi bilgi gerektiğini yazın. Örneğin: “15 Eylül tarihli kahve çekirdeği alımımız için üretim ülkesi, üretim alanı bilgisi ve yasal üretimi destekleyen belgeleri paylaşır mısınız?”

Tedarikçiniz sürekli eksik bilgi veriyorsa iki riski değerlendirin: O tedarikçiyle AB’ye yönelik ürün hazırlamaya devam etmek ve son anda satış kaybetmek; ya da gerekli kayıtları sağlayabilen alternatif tedarikçi aramak. Bu ticari kararın maliyetini, sezon öncesi planınıza dahil edin. Düzenlemenin ihlali halinde AB ülkeleri ceza uygulayabilir; tüzel kişiler için cezanın alt sınırı AB genelindeki cironun yüzde 4’ünden düşük olamaz.

İnternetten yapılan AB satışları da dikkate alınır mı?

Evet, AB’deki müşteriye internet üzerinden yapılan ticari B2B veya B2C satışlar da dikkate alınabilir. B2B, işletmeden işletmeye satıştır; örneğin Hollanda’daki bir mağazaya toplu mobilya gönderimi. B2C ise işletmeden son kullanıcıya satıştır; örneğin Belçika’daki bir müşterinin sitenizden tek paket Türk kahvesi sipariş etmesi.

Satışın kendi sitenizden, bir pazaryerinden, e-posta üzerinden veya sosyal medya mesajıyla alınması kayıt ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Sipariş nereden gelirse gelsin, ürünün hangi tedarik kaydından çıktığını ve hangi müşteriye gönderildiğini bulabilmeniz gerekir.

Bu nedenle e-ticaret siparişleriniz ile depo ve tedarikçi kayıtlarınız kopuk olmamalıdır. AB’ye gönderilen siparişte, ürünün parti bilgisi ve ilgili belgeleri sonradan bulunabilecek şekilde eşleştirin. Özellikle sezon yoğunluğunda, “bu ürün hangi sevkiyattan gelmişti?” sorusunun cevabını tek bir kişiye veya dağınık WhatsApp yazışmalarına bırakmayın.

Excel dosyasıyla başlamak yeterli mi?

Az sayıda ürün ve tedarikçiyle çalışan işletme için Excel dosyası başlangıçta yeterli olabilir; ancak dosyaların, belgelerin ve sevkiyatların birbiriyle düzenli bağlanması şarttır. Excel, hesap tablosu hazırlamaya yarayan programdır. Dosyayı sadece bilgisayarınızın masaüstünde tutmak ise güvenli bir iş düzeni sayılmaz.

Başlangıç için her ürün partisine bir takip numarası verin. Bu numarayı alış faturası, tedarikçi belgesi, depoya giriş kaydı ve AB’ye giden siparişle aynı şekilde kullanın. Belgeleri aynı adlandırma düzeniyle saklayın. Örneğin ürün adı, tarih ve takip numarası birlikte yer alsın. Yetkisi olmayan kişilerin kaydı değiştirmemesi, eksik belgenin fark edilmesi ve sevkiyat öncesi kontrol yapılması da önemlidir.

Ürün sayınız, tedarikçiniz veya AB siparişiniz arttığında dosya yöntemi kolayca karışabilir. Bu noktada işletmenize özel bir kayıt ekranı kurulabilir: Tedarikçi seçilir, ürün ve parti eklenir, belge yüklenir, eksik bilgi varsa uyarı çıkar ve sevkiyat öncesinde kontrol listesi açılır. Plato Yazılım’ın kurumsal yazılım ve otomasyon hizmetleri, danışmanınızın belirlediği bilgileri tek yerde tutmanıza ve işletme içindeki takip işini düzenlemenize yardımcı olabilir. Bu hizmet, hukuki uygunluk kararı vermez; kayıtların kaybolmaması ve erişilebilir olması için iş akışı oluşturur.

Önümüzdeki 30 gün içinde hangi sırayla hareket etmelisiniz?

Önce ürün kapsamını doğrulayın, sonra tedarikçi bilgilerini toplayın, ardından kayıt düzenini her yeni alım ve sevkiyatta zorunlu hale getirin. Aşağıdaki plan, küçük bir ihracatçı, kahve kavurucusu, çikolata markası veya mobilya üreticisi için uygulanabilir bir başlangıçtır.

1. İlk 3 gün: AB’ye sattığınız tüm ürünleri, ürün gruplarını ve tedarikçileri listeleyin.
2. İlk hafta: Ürünlerin kapsam durumunu gümrük müşaviriniz veya yetkin danışmanınızla ürün bazında kontrol edin.
3. İkinci hafta: Kapsamda olabilecek ürünler için tedarikçilere yazılı bilgi ve belge talebi gönderin.
4. Üçüncü hafta: Her alış için kullanılacak tek bir kayıt formu ve dosyalama düzeni oluşturun.
5. Dördüncü hafta: Bir deneme sevkiyatını baştan sona kontrol edin: ürün, fatura, tedarikçi belgesi, üretim bilgisi ve müşteri siparişi eşleşiyor mu?
6. Sonraki her sevkiyat: Eksik kayıt varsa satış ekibinin, deponun veya ihracat sorumlusunun sevkiyatı onaylamadan önce bunu görmesini sağlayın.

Bu düzen, yalnızca EUDR için değil, müşteri sorularına hızlı cevap vermek, tedarikçi değişikliklerini izlemek ve sevkiyat hatalarını azaltmak için de yararlıdır. Kayıt ihtiyacınızı birlikte değerlendirmek ve işletmenize uygun takip akışı kurmak için Plato Yazılım ile iletişime geçebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

EUDR Türkiye’den AB’ye satış yapan küçük işletmeleri kapsıyor mu?

Ürününüz kapsamdaysa ve AB pazarına ticari olarak sunuluyorsa küçük işletmeler de etkilenebilir. Miktar veya satış tutarı için genel bir alt sınır yoktur. Ancak sizin rolünüz, ürününüz ve müşterinizin ithalat sürecindeki konumu için gümrük müşaviri ya da yetkin danışmanla ürün bazında değerlendirme yapın.

Kahve, çikolata veya ahşap mobilya satıyorum; ürünüm kesin kapsamda mı?

Hayır, ürün adından tek başına kesin sonuç çıkarılamaz. Kahve, kakao, çikolata, ahşap ve belirli mobilya ürünleri kapsamda olabilir. Kesin değerlendirme, ürünün gümrükte kullanılan sınıflandırma numarasına ve ürünün niteliğine göre yapılır.

Üretim yeri için hangi belge kabul edilir?

İstenen belgenin türü ürüne ve üretim zincirine göre değişebilir. Temel olarak üretim ülkesi, üretim alanı bilgisi ve yasal üretimi destekleyen kayıtlar aranır. Tedarikçinizden belge isterken, kendi ürününüz için gerekli belge listesini danışmanınızın yönlendirmesiyle yazılı olarak verin.

Excel’de kayıt tutmak EUDR için yeterli olur mu?

Az sayıda ürün ve tedarikçide Excel başlangıç için kullanılabilir. Ancak her ürünün, tedarikçi belgesinin, alış faturasının ve AB sevkiyatının birbirine bağlanması gerekir. Dosya büyüdükçe eksik belge uyarısı, yetkili erişim ve sevkiyat öncesi kontrol sağlayan düzenli bir sisteme geçmek daha güvenli olur.

AB’deki son kullanıcıya internetten tek ürün satarsam da kayıt gerekir mi?

İnternet üzerinden yapılan B2C satışlar, yani işletmeden AB’deki son kullanıcıya yapılan ticari satışlar da dikkate alınabilir. Siparişin küçük olması veya web sitesi üzerinden alınması, ürün kapsamdaysa kayıt gereğini kendiliğinden kaldırmaz.