Makine Emniyeti Yönetmeliği: 20 Ocak 2027 Hazırlığı

Makine üreten, ithal eden veya kendi markasıyla satan Muğla işletmeleri, 20 Ocak 2027’den önce ürün ve belge listesini çıkarmalı; teknik dosya, AB uygunluk beyanı ve kullanım kılavuzlarını düzenlemelidir. Yeni Makine Emniyeti Yönetmeliği kapsamında bu kayıtların en az 10 yıl erişilebilir tutulması ve dijital kılavuz düzeninin kurulması gerekir.

Yeni Makine Emniyeti Yönetmeliği kimi ilgilendiriyor?

Öncelikle makineyi piyasaya sunan işletmeleri ilgilendiriyor. İşletmenizin atölyede ürettiği, yurt dışından getirdiği veya kendi markasıyla sattığı bir makine ya da ilgili parça varsa kapsamınızı kontrol etmelisiniz.

16 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Makine Emniyeti Yönetmeliği, 2009 tarihli önceki düzenlemenin yerini alıyor. Düzenleme yalnızca büyük üretim makineleri için düşünülmemeli. Makineyle birlikte değiştirilebilen ekipmanlar, güvenliği sağlayan parçalar, kaldırma aksesuarları ve henüz tamamlanmamış makineler de kapsamda yer alabiliyor.

Örneğin Muğla’da paketleme makinesi yapan bir atölye, zeytinyağı üreticilerine dolum ekipmanı satan bir işletme veya yurt dışından kaldırma ekipmanı getirip kendi markasıyla satan bir firma, ürünlerini tek tek incelemelidir. Buna karşılık, otelinde çamaşır makinesi kullanan ya da restoranında mutfak ekipmanı çalıştıran işletme, ürünü üretmiyor veya kendi adıyla satışa sunmuyorsa bu düzenlemenin doğrudan hedefi değildir.

• Makineyi siz üretiyorsanız üretici sorumluluğunuz olabilir.
• Ürünü Türkiye dışından getiriyorsanız ithalatçı sorumluluğunuz olabilir.
• Başkasının ürünü üzerinde değişiklik yapmadan satıyorsanız dağıtıcı sorumluluğunuz olabilir.
• Ürünü kendi markanızla yeniden piyasaya sunuyorsanız rolünüz yalnızca satıcı olarak kalmayabilir.

20 Ocak 2027 tarihi neden önemli?

Yönetmeliğin büyük bölümünün uygulanmaya başlaması 20 Ocak 2027 olarak öngörülüyor. Bu nedenle yeni ürünleri, yeni sevkiyatları ve üretim planlarını bu tarihten önce gözden geçirmek gerekir.

Son haftaya kalmak, eksik kılavuz nedeniyle teslimatın gecikmesine veya müşterinin istediği belgeyi bulamamanıza yol açabilir. Özellikle sezon öncesi yoğun çalışan üreticiler için aralık ve ocak ayları, sipariş ile sevkiyat baskısının arttığı dönemler olabilir. Şimdi yapılacak düzenli bir kontrol, ürün teslimi sırasında evrak arama yükünü azaltır.

20 Ocak 2027’den önce eski kurallara uygun biçimde piyasaya arz edilen, yani ilk kez satış veya dağıtım için sunulan ürünler için geçiş imkânı bulunuyor. Ancak yeni tarihten sonraki ürünler ve yeni piyasaya sunumlar için hazırlığınızı yeni kurala göre planlamanız daha güvenlidir.

Bir makinenin depoda olması ile ilk kez piyasaya sunulmuş olması aynı şey olmayabilir. Bu nedenle hangi ürünün hangi tarihte müşteriye, bayiye veya satış kanalına sunulduğunu fatura, sevk kaydı ve ürün kaydıyla açıkça takip edin.

İlk olarak hangi listeyi hazırlamalısınız?

Her ürün için tek satırlık bir makine ve belge envanteri oluşturun. Envanter, eksikleri görmenin ve sorumluluğu doğru kişiye vermenin en pratik yoludur.

Bu listeyi elektronik tabloyla başlatabilir, ürün sayınız arttıkça işletmenize özel bir takip ekranına taşıyabilirsiniz. Önemli olan dosyaların sadece bir çalışanın bilgisayarında veya çekmecede kalmamasıdır. Üretim, satış ve yönetim sorumluları aynı kayda ihtiyaç duyduğunda ulaşabilmelidir.

1. Ürünleri yazın: Makinenin adı, modeli, seri veya ürün numarası, varsa ilgili ekipmanı ve parçasını kaydedin.
2. Rolünüzü belirleyin: Her ürün satırına üretici, ithalatçı veya dağıtıcı olduğunuzu yazın.
3. Tarihi ekleyin: Ürünün ilk kez ne zaman piyasaya sunulduğunu, yani satışa veya dağıtıma açıldığını işleyin.
4. Belge durumunu görün: Teknik dosya, uygunluk beyanı, kullanım kılavuzu ve ürün üzerindeki işaret bilgisi var mı, eksik mi, belirtin.
5. Kılavuz bağlantısını kaydedin: Dijital kullanım kılavuzunun bulunduğu adresi ve son güncelleme tarihini listeye ekleyin.
6. Sorumlu atayın: Her ürün grubunun belge ve kılavuz kontrolünden sorumlu bir çalışan belirleyin.

Bu çalışma, yalnızca yasal hazırlık için değil, müşteri satış sonrası destek istediğinde de yararlıdır. Örneğin bayi, müşterinin eski model bir makinesi için kılavuz istediğinde; hangi dosyanın güncel olduğunu dakikalar içinde bulabilirsiniz.

Hangi belgeleri 10 yıl saklamalısınız?

Teknik dosya ve AB uygunluk beyanı, ürün piyasaya arz edildikten sonra en az 10 yıl yetkili kurumların erişimine hazır tutulmalıdır.

Teknik dosya, ürünün güvenli ve kurallara uygun biçimde hazırlandığını gösteren çizim, açıklama, kontrol ve benzeri kayıtların bütünüdür. AB uygunluk beyanı ise üreticinin ürünün ilgili kuralları karşıladığını yazılı olarak beyan ettiği belgedir. Bu kayıtlar bir müşteri broşürü gibi yalnızca satış ekibinin elinde bulunmamalıdır.

Kayıt veya bilgi	İşletmenizin yapması gereken
Teknik dosya	Ürün bazında saklayın, nerede bulunduğunu kayıt altına alın ve istenirse erişilebilir tutun.
AB uygunluk beyanı	Her ilgili ürünle ilişkilendirin, kayıp veya eski sürüm riskini düzenli kontrol edin.
Kullanım kılavuzu	Güncel sürümünü ürünle eşleştirin; dijital erişim adresini takip edin.
İlk piyasaya sunma tarihi	Geçiş dönemini doğru değerlendirebilmek için satış ve sevk kayıtlarıyla doğrulayın.

Dosyayı saklamak, sadece bilgisayara yüklemek değildir. Dosyanın doğru ürüne bağlı olması, güncel sürümünün bilinmesi ve sorumlu kişinin izin ya da hastalık döneminde de bulunabilmesi gerekir. Bu nedenle ürün adı, model, tarih ve belge sürümüyle arama yapılabilen düzen tercih edilmelidir.

Dijital kullanım kılavuzu yeterli mi?

Dijital kullanım kılavuzu kullanılabilir; ancak çevrim içi erişimin en az 10 yıl korunması ve tüketici isterse ücretsiz kâğıt kopya verilmesi öngörülüyor.

Kullanım kılavuzu; müşterinin ürünü güvenli biçimde kurması, çalıştırması, temizlemesi ve bakımını yapması için gereken açıklamadır. Kılavuzu yalnızca satış anında mesajla göndermek yeterli bir düzen sayılmaz. Müşteri üç yıl sonra aynı adresten belgeye ulaşmak istediğinde bağlantının çalışması gerekir.

İşletmeniz için uygulanabilir düzen şudur:

• Her ürün veya model için kolay anlaşılır bir kılavuz sayfası oluşturun.
• Ürün üzerindeki veya teslim evrakındaki yönlendirmeyi bu sayfaya bağlayın.
• Kılavuz değiştiğinde eski ve yeni sürümü, değişiklik tarihiyle kaydedin.
• Tüketiciden kâğıt kopya talebi geldiğinde kimin hazırlayacağını ve ücretsiz gönderimin nasıl yapılacağını yazılılaştırın.
• Sayfanın, dosyanın ve yönlendirme bağlantısının düzenli çalışıp çalışmadığını kontrol edin.

Özellikle ürünleriniz farklı bayilerden satılıyorsa, güncel kılavuzun tek bir adreste tutulması bayilerin eski dosya dağıtması riskini de azaltır.

Üretici, ithalatçı ve dağıtıcı arasındaki fark nedir?

Ürüne yakınlığınız arttıkça kontrol ve belge sorumluluğunuz da değişir. Bu nedenle “Ben sadece satıyorum” demeden önce ürünün kim tarafından, hangi adla piyasaya sunulduğunu kontrol edin.

İşletmedeki rol	Pratik kontrol sorusu
Üretici	Makineyi siz mi tasarlıyor, üretiyor veya kendi adınızla piyasaya sunuyorsunuz?
İthalatçı	Ürünü Türkiye dışından siz mi getiriyor ve burada satışa mı sunuyorsunuz?
Dağıtıcı	Başka bir işletmenin ürünü üzerinde değişiklik yapmadan müşteriye siz mi ulaştırıyorsunuz?

Yurt dışından ürün getiriyorsanız, üreticinin belge ve kılavuz gönderdiğini varsayarak hareket etmeyin. Ürün ülkeye gelmeden önce hangi kayıtların bulunduğunu, Türkçe kullanım bilgisinin nasıl sağlanacağını ve müşteriden gelecek belge taleplerini kimin yanıtlayacağını kontrol edin. İhracat yapan işletmeler için de ürün bazında düzenli kayıt, müşteri veya iş ortağı sorularına hızlı cevap vermeyi kolaylaştırır.

Belge ve bakım kayıtlarını nasıl düzenli takip edebilirsiniz?

Ürün, belge, müşteri ve tarih bilgisini aynı düzen içinde tutun; yaklaşan kontroller için hatırlatma kurun. Dağınık klasörler, farklı telefonlardaki mesajlar ve tek bir çalışanın hafızası kalıcı bir takip yöntemi değildir.

Başlangıçta basit bir kayıt ekranında şu soruların cevabı görünmelidir: Hangi ürün satıldı? Hangi müşteriye teslim edildi? Hangi kılavuz verildi? Belge güncellemesi gerekti mi? Bakım veya kontrol talebi ne zaman geldi? Bu düzen, satış sonrası telefonlarda da zaman kazandırır.

Örneğin müşteriniz “Geçen yıl aldığımız ekipmanın kullanım belgesini tekrar gönderir misiniz?” dediğinde, satış kaydı üzerinden doğru modele ve güncel kılavuza ulaşabilirsiniz. Belge yenileme, kılavuz güncelleme, bakım ve kontrol tarihleri için önceden uyarı almak da unutulmuş işlerin önüne geçer.

Muğla’daki imalat işletmeleri için dijital kayıt düzeni ve destek seçeneklerini incelemek isterseniz, Muğla imalat işletmeleri için dijitalleşme desteği rehberine de göz atabilirsiniz.

Hazırlığın maliyeti ne olur?

Bu hazırlık için her işletmeye uyan tek bir fiyat veya doğrulanmış sabit bir ceza tutarı yoktur. Maliyet; ürün sayısına, mevcut dosyaların durumuna, kılavuzların yeniden hazırlanıp hazırlanmayacağına ve takip düzeninin ne kadar dağınık olduğuna göre değişir.

Önce envanter çıkararak gerçek ihtiyacı görün. On ürününüz varsa yüz ürünlük bir çözüm kurmak gerekmeyebilir; buna karşılık yüzlerce model, bayi ve bakım kaydı varsa yalnızca klasör düzeni yeterli olmayabilir. Belge düzeni için uygunluk konusunda yetkili uzmanlardan görüş alın; dijital takip için ise iş akışınıza uygun bir sistem planlayın.

Plato Yazılım bu süreçte ne yapabilir?

Plato Yazılım, uygunluk belgesi veya CE belgesi düzenleyen bir kuruluş değildir. CE işareti, ürünün ilgili kurallara uygun olduğunu gösteren işarettir; bu uygunluğun değerlendirilmesi ve belgelendirilmesi yetkili uzmanlık gerektirir.

Plato Yazılım; ürün, belge, kılavuz, müşteri ve bakım kayıtlarınızı tek yerde takip etmenize; belge yenileme ve kontrol tarihleri için hatırlatma oluşturmanıza; ürün bazlı dijital kılavuz ve destek sayfaları hazırlamanıza yardımcı olabilir. Böylece işinize uygunluk belgesini düzenlemek yerine, mevcut belge ve kılavuz düzeninizi işletme içinde sürdürülebilir hale getirebilirsiniz. İhtiyacınıza göre hizmetlerimizi inceleyebilir, ürün listeniz üzerinden birlikte plan yapabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

20 Ocak 2027’den önce sattığım makinelere ne olacak?

20 Ocak 2027’den önce önceki yönetmeliğe uygun biçimde piyasaya arz edilmiş ürünlerin piyasada bulundurulması otomatik olarak engellenmiyor. Ancak hangi ürünün ilk kez ne zaman piyasaya sunulduğunu fatura, sevk ve ürün kayıtlarıyla gösterebilmeniz önemlidir.

Makine üreten küçük işletme de teknik dosyayı 10 yıl saklamak zorunda mı?

Yönetmelik kapsamında imalatçıların teknik dosya ve AB uygunluk beyanını, ürün piyasaya arz edildikten sonra en az 10 yıl yetkili kurumların erişimine hazır tutması öngörülüyor. İşletmenizin ürün ve rol bazında kapsamını doğrulamak için yetkili bir uygunluk uzmanına danışın.

Kullanım kılavuzunu sadece internet sitemde yayımlamam yeterli olur mu?

Dijital kılavuzun çevrim içi olarak en az 10 yıl erişilebilir tutulması öngörülüyor. Ayrıca tüketici isterse ücretsiz kâğıt kopya sunulması gerekir. Bu nedenle bağlantının çalışmasını takip etmeli ve kâğıt talebi için açık bir süreç oluşturmalısınız.

Yurt dışından makine getiriyorsam tüm sorumluluk üreticide mi kalır?

Hayır. İthalatçı ve dağıtıcıların sorumlulukları üreticiden farklı şekilde düzenlenir. Yurt dışındaki üreticinin belge gönderdiğini varsaymak yerine, getirdiğiniz her ürün için rolünüzü, belgelerinizi ve müşteriye verilecek kullanım bilgisini kontrol edin.

Belge takip sistemini kurmak için nereden başlamalıyım?

İlk adım ürün ve belge envanteridir. Ardından her ürün için sorumlu kişi, belge konumu, kılavuz bağlantısı ve önemli tarihleri belirleyin. Bu düzeni işletmenize uygun dijital kayıt ve hatırlatma sistemiyle kurmak için Plato Yazılım ile iletişime geçebilirsiniz.