Lot Numarası Zorunluluğu: 31 Aralık 2026 Kontrolü

Paketli gıda üreten veya satan işletmeler, 31 Aralık 2026’ya kadar her ürün partisinin kolay görülen, okunan ve silinmeyen bir işaret veya numarayla takip edildiğinden emin olmalıdır. Reçel, bal, zeytinyağı, peynir ve benzeri ürünlerde ambalaj, üretim kaydı ve internet ürün sayfası birbiriyle uyumlu olmalıdır.

31 Aralık 2026 lot numarası kuralı kimi kapsıyor?

Hazır ambalajlı gıda üreten, paketleten, ithal eden veya satan işletmelerin büyük bölümü bu kontrolü yapmalıdır. Ürünü kendi mutfağınızda, atölyenizde ya da üretim alanınızda hazırlıyor olmanız; küçük işletme, kooperatif veya aile işletmesi olmanız bu ihtiyacı ortadan kaldırmaz.

11 Mart 2026’da yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıdaların Ait Olduğu Partiyi Tanımlayan İşaretler veya Numaralar Hakkında Tebliğ, hazır ambalajlı gıdalarda ürünün hangi üretim grubuna ait olduğunu göstermeyi düzenliyor. Parti veya lot, aynı koşullarda üretilen ya da paketlenen ürün grubudur. Örneğin 14 Ekim sabahı üretilen 300 kavanoz çilek reçeli bir parti olabilir.

Kuralın amacı, bir üründe sorun çıktığında tüm stoğu belirsiz bırakmak yerine yalnızca ilgili üretim grubunu bulabilmektir. Müşteri bir kavanoz bal için şikâyet ettiğinde, elinizdeki işaret sayesinde hangi gün, hangi üretim ve hangi sevkiyatla ilişkili olduğunu tespit edebilmeniz beklenir.

Geçiş süresi 31 Aralık 2026’da bitiyor. Bu tarihten sonra Tebliğe uygun olmayan gıdalar piyasada bulundurulamayacak. İnternet sitenizden, sosyal medya hesabınızdan, pazaryerinden, dükkânınızdan veya bayiler aracılığıyla paketli ürün satıyorsanız hazırlığa şimdi başlayın.

Hangi ürünlerde parti veya lot numarası aranır?

Satışa hazır biçimde ambalajlanmış ürünler için parti işareti temel kuraldır. Reçel kavanozu, zeytinyağı şişesi, vakumlu peynir, paketli kurutulmuş domates, kutulu lokum, paketli kurabiye veya kavanoz bal bu gruba örnek olabilir.

Bununla birlikte her satış şekli aynı değildir. Son tüketiciye satış yerinde ambalajsız sunulan ürünler, müşterinin isteği üzerine o anda paketlenen ürünler, doğrudan satış için hazırlanmış bazı ambalajlar ve en geniş yüzeyi 10 santimetrekareden küçük ambalajlar için istisnalar bulunur. İstisna olduğunu varsayarak hareket etmeyin: Ürününüzün satış biçimini ve ambalajını tek tek değerlendirin.

Örneğin dükkânda müşterinin talebiyle tartılıp poşete konan peynir ile e-ticaret sitesinde kargoya verilmek üzere önceden paketlenmiş 500 gram peynir aynı durum olmayabilir. İnternetten siparişe açık, rafta bekleyen ve önceden paketlenen ürünlerde kontrol ihtiyacı özellikle önemlidir.

Lot numarası etikette nasıl yer almalı?

İşaret veya numara, ürünü aldığı anda müşterinin ve denetimde görevlinin görebileceği, okuyabileceği ve silinmeyecek şekilde bulunmalıdır. Ürünün üzerinde, ambalajında veya ambalaja yapıştırılmış etikette yer alabilir.

Tebliğ, işaretin harf, sembol veya numara olmasına imkân tanır; her üretim partisi için kullanılacak düzeni üretici belirler. Ancak rastgele yazılmış bir kod yeterli değildir. O kodun işletme kayıtlarında hangi ürüne, hangi üretim gününe ve hangi üretim grubuna karşılık geldiği açıkça anlaşılmalıdır.

Etikette görülen “L” veya “P” harfi tek başına ürünün kurala uygun olduğunu göstermez. Bu harfler işletmenin kendi işaretleme düzeninin parçası olabilir. Önemli olan, harfin yanında veya sonrasında yer alan bilgiyle ürün partisinin ayırt edilebilmesi ve bu bilginin kayıtlarla eşleşmesidir.

Kontrol noktası	Uygulanabilir örnek	Kaçınılması gereken durum
Parti işareti	Her üretim grubuna ayrı ve kayıtlı bir numara vermek	Farklı günlerdeki tüm ürünlerde aynı numarayı kullanmak
Etikette görünürlük	Kavanoz veya şişe etiketinde okunur, silinmeyen baskı kullanmak	Kolayca silinen, okunmayan veya ambalaj açılmadan görülemeyen işaret
Üretim kaydı	Numarayı ürün, tarih, miktar ve sevkiyatla ilişkilendirmek	Numaranın neye ait olduğunu yalnızca hafızaya bırakmak
İnternet satışı	Güncel ambalaj fotoğrafı ve doğru açıklama kullanmak	Yeni etikete geçip sitede eski ambalajı göstermeye devam etmek

Üretim veya son tüketim tarihi lot numarası yerine kullanılabilir mi?

Evet, belirli şartlarla kullanılabilir. Üretim tarihi, tavsiye edilen tüketim tarihi veya son tüketim tarihi; en az gün ve ay bilgisi açıkça yazılıysa parti işareti olarak kullanılabilir.

Ancak etikette bunun aynı zamanda parti veya lot bilgisi olduğunu anlatan bir açıklama bulunmalıdır. Yani yalnızca bir tarih basıp müşterinin ya da denetimde görevlinin bunun neyi ifade ettiğini tahmin etmesini beklemeyin. Etiket tasarımınızı hazırlarken tarih bilgisinin rolünü açık biçimde belirtin.

Burada iki ayrı tarih kavramını karıştırmayın. Son tüketim tarihi, ürünün güvenle tüketilebileceği son tarihi anlatır. Tavsiye edilen tüketim tarihi ise ürünün uygun koşullarda en iyi niteliğini koruyacağı süreyle ilgilidir. Hangi tarih düzeninin ürününüze uygun olduğu ayrı bir gıda mevzuatı konusudur. Ambalajı bastırmadan önce gıda konusunda yetkili danışmanınızla veya ilgili birimle teyit edin.

Bugün hangi adımları atmalısınız?

Önce ürünleri ve mevcut ambalaj stoğunu görünür hâle getirin; sonra etiket, kayıt ve dijital satış kanallarını birlikte düzeltin. Son haftaya bırakılan iş, baskı gecikmesi ve yanlış ürün görseli nedeniyle daha pahalıya çıkabilir.

1. Satışa açık tüm paketli ürünleri listeleyin. Reçel çeşitleri, bal gramajları, zeytinyağı şişeleri, peynir paketleri ve sezonluk ürünler ayrı satırda olsun. Kendi siteniz, pazaryeri, sosyal medya ve fiziksel satış noktası için aynı listeyi kullanın.
2. Her ürünün mevcut etiketini kontrol edin. Parti işareti var mı, görünür mü, okunuyor mu, siliniyor mu? İşaretin hangi üretim grubuna ait olduğunu gösteren bir kaydınız bulunuyor mu? Bu dört soruya “evet” diyemediğiniz ürünleri işaretleyin.
3. Parti numarası düzeninizi yazılı olarak belirleyin. Örneğin bir gün içinde birden fazla üretim yapıyorsanız, bu grupları nasıl ayıracağınızı kararlaştırın. Aynı numaranın hangi durumda kullanılacağını personeliniz de bilmeli.
4. Eski ambalaj sayısını sayın. Elinizde kaç kavanoz etiketi, şişe etiketi, kutu ve hazır baskılı ambalaj kaldığını tespit edin. Uygun olmayan gıda 31 Aralık sonrasında piyasada bulundurulamayacağından, baskı siparişini stok durumunu hesaba katarak verin.
5. Her üretim için kayıt formu oluşturun. Parti numarası, ürün adı, üretim tarihi, miktar, varsa tüketim tarihi, sevkiyat ve satış kanalı aynı kayıtta bulunsun. Bir müşteri telefonu geldiğinde dakikalar içinde ilgili ürün grubunu bulabilmelisiniz.
6. İnternetteki ürün bilgilerini yenileyin. Yeni ambalaja geçtiğinizde ürün fotoğrafları, açıklamalar, indirilebilir kataloglar ve sosyal medya görselleri de güncel olmalı. Eski görselle yeni ürünü göndermek müşteri güvenini zedeler.
7. Aralık ayından önce deneme yapın. Bir ürün seçin, etiketindeki parti numarasından kayda; kayıttan sevkiyata; sevkiyattan ürün sayfasına kadar iz sürün. Zincirin herhangi bir yerinde bilgi kayboluyorsa sistemi düzeltin.

Eski ambalajlar 31 Aralık 2026’dan sonra kullanılabilir mi?

Ürün, Tebliğe uygun parti işareti olmadan piyasada bulundurulamaz. Bu nedenle elinizdeki eski ambalajın üzerinde uygun ve kalıcı bir parti bilgisi yoksa, onu aynı hâliyle kullanmaya güvenmeyin.

Boş ambalaj stoklarınız için uygulanabilecek yöntemi; ambalajın yapısına, üzerine uygun bilgi eklenip eklenemeyeceğine ve ürününüzün diğer etiket şartlarına göre değerlendirin. Sadece maliyet kaygısıyla okunmayan veya kayıtla eşleşmeyen bir çıkartma kullanmak doğru çözüm değildir. Baskı firmasıyla konuşmadan önce etiket üzerinde parti bilgisinin nereye yerleşeceğini, ne büyüklükte olacağını ve silinmeyeceğini netleştirin.

Bu çalışma, sadece yeni baskı masrafını hesaplamak için değil, elinizde kalabilecek ambalaj ve ürün stoğunu erken görmek için de gereklidir. Özellikle yaz sezonunda yüksek miktarda üretim yapan Muğla ve Fethiye çevresindeki üreticiler, yıl sonu yoğunluğu başlamadan karar vermelidir.

İnternetten gıda satarken ürün sayfalarında neyi güncellemelisiniz?

İnternet ürün sayfası, müşteriye gönderdiğiniz ambalajla çelişmemelidir. Lot numarası her sipariş için sabit bir ürün açıklaması olarak yazılmak zorunda değildir; çünkü parti değiştikçe numara değişir. Buna karşılık sayfadaki ürün fotoğrafı, ambalaj üzerindeki genel bilgiler ve ürünle ilgili açıklamalar güncel kalmalıdır.

Özellikle şu alanları kontrol edin:

• Ürün fotoğrafında artık kullanmadığınız eski etiket veya eski paket görünmüyor mu?
• Ürün açıklamasında ambalaj, gramaj ve saklama bilgisi güncel mi?
• PDF katalog, toptancı listesi ve sosyal medya görselleri yeni ambalajla uyumlu mu?
• Sipariş paketini hazırlayan kişi, hangi partinin hangi müşteriye gittiğini kaydedebiliyor mu?
• Bir ürün sayfasında farklı gramaj veya farklı paket fotoğrafı yanlışlıkla kullanılmıyor mu?

Ürün sayfalarınız çoğaldıkça bu güncelleme elle zorlaşabilir. Plato Yazılım’ın hizmetleri, ürün kartları, görseller ve açıklamalar gibi bilgilerin tek merkezden daha düzenli yönetilmesi için işletmenizin ihtiyacına göre planlanabilir. Plato Yazılım, mevzuat danışmanlığı yerine; işletmenin onayladığı ürün ve etiket bilgilerini web sitesi, e-ticaret mağazası ve işletme yazılımına doğru şekilde uygulamanıza yardımcı olur.

Üretim ve sevkiyat kayıtları nasıl düzenli tutulur?

Basit bir tabloyla başlayabilirsiniz; ancak ürün çeşidi, sipariş ve bayi sayısı arttığında merkezi bir kayıt düzeni hata riskini azaltır. Amaç, numarayı yazmak değil; gerektiğinde o numaranın izini sürebilmektir.

Küçük hacimli üretimde tarih sıralı bir kayıt tablosu ilk adım olabilir. Her satırda parti numarası, ürün, üretim günü, üretilen adet veya kilogram, tüketim tarihi, gönderildiği müşteri ya da bayi ve kalan stok bilgisi bulunmalıdır. Aynı ürün hem mağazada hem internetten hem de toptan satılıyorsa, satış kanalı bilgisini de ekleyin.

Sezonda günde çok sayıda sipariş hazırlıyorsanız, bu bilgileri ayrı dosyalara dağıtmak yerine tek noktada takip etmek daha güvenlidir. Ürün, stok, sevkiyat ve müşteri siparişi aynı düzende tutulduğunda, geri dönmeniz gereken partiyi daha hızlı bulursunuz. Benzer şekilde dijital satış süreçlerini planlamak isteyen işletmeler, ürün ve çözüm seçeneklerini inceleyebilir.

Tarım ve Orman Bakanlığı Temmuz 2026’da ülke genelinde 107.113 gıda denetimi gerçekleştirildiğini, uygunsuzluk belirlenen işletmelere toplam 250 milyon TL idari para cezası uygulandığını açıkladı. Lot veya parti düzenine aykırılıklar için de 5996 sayılı Kanun kapsamında idari yaptırım uygulanabilir. Ceza tutarını tahmin ederek değil, kaydınızı ve etiketinizi eksiksiz hâle getirerek riskinizi azaltın.

31 Aralık’a kadar pratik takviminiz ne olmalı?

Ekim ayında tespit, kasım ayında uygulama, aralık ayında son kontrol yapın. Bugün 5 Ekim 2026 olduğundan, uyum için yaklaşık üç ayınız var.

• 5-20 Ekim: Ürün, ambalaj, etiket ve dijital ürün sayfaları envanterini çıkarın.
• 20 Ekim-15 Kasım: Parti numarası düzenini, üretim kayıt formunu ve yeni etiket tasarımını kesinleştirin.
• 15 Kasım-10 Aralık: Baskıları alın, ürün sayfalarını ve katalog görsellerini güncelleyin, personeli yeni kayda alıştırın.
• 10-31 Aralık: Her ürün grubunda etiket-kayıt-sevkiyat denemesi yapın; eski ve çelişkili görselleri kaldırın.

Etikette hangi bilgilerin zorunlu olduğu ve ürününüz için istisna bulunup bulunmadığı konusunda gıda alanında yetkili uzmanlardan görüş alın. Dijital tarafta ise onayladığınız bilgilerin web sitenize, mağazanıza ve kayıt ekranlarınıza doğru yansıması için Plato Yazılım ile iletişime geçebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Ev yapımı reçel satan küçük üretici lot numarası kullanmalı mı?

Reçel satışa hazır biçimde kavanozlanıp ambalajlı olarak sunuluyorsa parti veya lot işareti kuralını kontrol etmelidir. İşletmenin küçük olması tek başına muafiyet sağlamaz. Ürünün satış biçimi istisna kapsamına giriyor mu, ambalajı bastırmadan önce teyit edin.

Lot numarası olarak üretim tarihini kullanabilir miyim?

Evet. Üretim tarihi en az gün ve ay bilgisiyle açık biçimde yazılırsa ve etikette bu tarihin aynı zamanda parti veya lot bilgisi olduğunu anlatan açıklama bulunursa kullanılabilir. Tarihin hangi üretim grubuna karşılık geldiğini işletme kayıtlarında da göstermelisiniz.

Lot numarası olmayan ürünü 31 Aralık 2026’dan sonra satabilir miyim?

Tebliğe uygun olmayan gıdalar 31 Aralık 2026’dan sonra piyasada bulundurulamaz. Bu nedenle etiketsiz veya kayıtla eşleşmeyen parti işareti bulunan paketli ürünleri satışta tutmayın. Mevcut stok ve ambalajlarınızı son tarihten önce gözden geçirin.

İnternet mağazamda her partinin numarasını ürün açıklamasına yazmam gerekir mi?

Parti numarası üretime göre değişebileceği için sabit ürün açıklamasına her zaman yazılması pratik olmayabilir. Ancak müşteriye gönderilen ürün ambalajındaki işaret görünür ve kayıtlarla eşleşir olmalıdır. İnternet sayfanızdaki fotoğraf, gramaj ve ambalaj açıklaması da gönderdiğiniz ürünle uyumlu kalmalıdır.

Ürün takibini basit bir tabloyla yapabilir miyim?

Az sayıda ürün ve sipariş için düzenli tutulan bir tablo başlangıç olabilir. Parti numarası, ürün adı, üretim günü, miktar, tüketim tarihi, sevkiyat ve satış kanalını aynı kayıtta tutun. Sipariş ve ürün sayınız arttığında, bilgileri tek yerde birleştiren bir düzen kurmak hata ve zaman kaybını azaltır.